حوسەین یەزدانپەنا: رۆڵی ئێستای كاك مسعود بارزانی دەرفەتێكە بۆ پرۆسەی سەربەخۆیی و نابێت ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین

image

 

حوسەین یەزدانپەنا بۆ گوڵان:رۆڵی ئێستای كاك مسعود بارزانی دەرفەتێكە بۆ پرۆسەی سەربەخۆیی و نابێت ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین


* ئێوە وەك حزبێكی رۆژهەڵات لە دەستپێكی شەڕی داعش بۆ سەر كوردستان، بەشداری ئەم شەڕەتان كردووە. پرسیاری ئێمە ئەوەیە، ئایا داعش لای ئێوە چۆن سەیری دەكرێت و مەترسییەكانی داعش بۆ سەر كوردستان چین؟ 

- من وای دەبینم داعش پرۆژە و ئامرازێكی هەرێمی بوو بۆ رێگرتن لە ئەنجامدانی ریفراندۆم لە باشووری كوردستان، ئەو ریفراندۆمەی كە بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان پەرلەمانی كوردستانی راسپاردبوو بۆ ئەوەی ئامادەكاری بۆ بكات، بەڵام هەموو ئەوانەی دژی سەربەخۆیی كوردستانن، داعشیان بەكارهێنا بۆ ئەوەی ئەو پرۆسەیە سەرنەگرێت، لەم چوارچێوەیەدا من داعش وەك كۆمپانیایەكی فرەلایەن و فرەنەتەوە دەبینم، هەر یەك لەو دەوڵەتانەی پشكیان لەناو ئەم كۆمپانیایە هەیە، بۆ ئامانجەكانی خۆی بەكاری دەهێنێت. بەڵام ئەوەی بۆتە ئامانجی سەرەكی و بەشی زۆریان پێكەوە كۆدەكاتەوە، دژایەتی هێڵ و رەوتی سەربەخۆیی و بەدەوڵەتبوونی كوردستانە كە بەڕێز كاك مسعود بارزانی سەرۆكایەتی دەكات. هەربۆیە ئەگەر لەم خاڵەوە سەرنج لەو ماوەیە بدەین كە داعش دەركەوتووە، ئەوا ئێمە لە میانەی ئەم شەڕەدا شتی زۆر سەرنجڕاكێشمان هەست پێكردووە، لەوانە:

1. خۆ بەدەستەوەدانی سوپای عێراق و رادەستكردنی گشت چەك و تەقەمەنی و كەرەستە و ئامێرە سەربازییەكانی لە مووسڵ بە داعش . هەرگیز و بە هیچ پێوەر و زانیارییەك ئەو رووداوە بە هەڵكەوت نەبوو و پلان و پرۆسەیەكی بەرنامە بۆ داڕێژراو بوو.

2. ساڵی رابردوو لە شەڕەكانی میحوەری رۆژئاوای كەركووك واتە میحوەری پێنج تیرۆریستانی داعش لەو سنوورە زیانێكی ستراتیژی زۆر گەورەیان پێكەوت. بێجگە لە ئازادكردنی چەندین شوێنی گرنگ لەو میحوەرە، سەدان كەس لە هێزە لێهاتووەكانیان كوژران و چەك و چۆڵێكی زۆریش كەوتە دەست هێزەكانی پێشمەرگە و داعش لە حەوزی حەویجە قەتیس مایەوە. هاوكات لە میحوەرەكانی دیكەش هەر بەو تەرزە زیانی بەرچاوی وێكەوت، بەڵام پاش ماوەیەك لە سیناریۆیەكی دیكەدا ئەرتەشی عێراق شاری رومادی پێشكەشی داعش كرد و لەوێش چەك و جبەخانەیەكی زۆر لەوانە: دەیان تانك و سەدان هامەری ئەمریكییان بۆ بەجێهێشتن. لەم ماوەیەی پیشووش كە بەغدا دەڵێ رومادی ئازادكراوە، بەپێی زانیارییەكانی ئێمە تیرۆریستانی داعش خۆیان چۆڵیان كردووە، بۆ ئەوەی گوشار بخەنەوە سەر كوردستان.

3. لە ساڵی 1979ـەوە كە كۆماری ئیسلامی لە ئێران دامەزراوە، هەناردەكردنی شۆڕشی ئیسلامی و درووستكردنی هیلالی شیعی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پرەنسیپێكی سەرەكی بووە لە سیاسەتی دەرەوەی ئێران، تاران لە رێگای «هێزی قودسی سوپای پاسداران»ـەوە، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا سەدان گرووپی توندەڕەوی لە ناو شیعەكاندا درووست كردووە و چەندین وڵاتی تووشی ناسەقامگیری كردووە. هەتا گەیشتە ئەو ئاستەی كە جۆرج دەبلیو بوش-ی سەرۆكی پێشووی ئەمریكا، ئێران لە میحوەری شەڕ پۆلێن بكات. ئێستا ئێران مەترسییەكی حاشاهەڵنەگرە بۆ سەر ناوچەكە و وڵاتانی خەلیج. بۆ هەركام لەم وڵاتانە قەرارگا و هێزێكی سوپای قودس تەرخان كراوە بۆ ئاژاوەنانەوە و درووستكردنی ناسەقامگیری. ئەوەندەی بۆ عێراق دەگەڕێتەوە، عێراق ئێستا بە جۆرێك لەلایان ئێرانەوە داگیركراوە و بووەتە ناوچەی نفووزی ئێران. ئەم سیاسەت و رەفتارەی ئێران وایكرد كە لە لایەك وەك كاردانەوەیەكی كۆمەڵگای سوننە، ژمارەیەك گرووپ و رەوتی توندڕەوی سوننە سەرهەڵبدەن و بوار بۆ لە دایكبوونی داعش خۆش ببێ و لە لایەكی دیكەوە ئێران بە یارییەكی ورد لەو هاوكێشەیەدا، لە ژێر گوشاری كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی خۆی قورتار بكا و ئەو گرووپانە ببنە ئامانجی دژبەریی ئەمریكا. بۆیە دەبینین سەرهەڵدانی داعش خزمەتێكی گەورەی بە تاران كردووە و كردەوەكانی لە بەرژەوەندی ئێران شكاوەتەوە.

4. رووداوێكی دیكەی سەلمێنەری ئەركی داعش بۆ دژایەتی سەربەخۆیی كوردستان، هێرشی شەوی 16ی 12ی 2015بوو. واتە لە بەرەبەری رۆژی ئاڵای كوردستاندا. راست لەو رۆژەدا تیرۆریستان هێرشیان كردە سەر میحوەرەكانی باشیك، زەرتك و ناوەران، بۆ ئەوەی جەژنی ٧٠ ساڵەی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان نەكرێتەوە. یان لەو رۆژەدا كورد و رۆڵە پێشمەرگەكانی تووشی خەم و ماتەم بكرێن. لە بەر ئەوەی هێزێكی پارتی ئازادیی كوردستان لە میحوەری باشیكە و یەك لەو هێزانە بوون كە بەر هێرشەكە كەوتن، بە وردی ئاگادارین كە ئەو هێرشەی داعش یەكێ لە هێرشە كەم وێنەكانی بوو. ئەو چەك و تەقەمەنییەی لەم هێرشەدا بەكار هێنرا، پێشتر لە هیچ هێرشێكدا بەكار نەهاتبوو. دەیان سارۆخی گراد لەو شەڕەدا بەكار هێنرا. ئەوەش دەیسەلمێنێ كە داعش بۆ ئەم هێرشە پشتیوانیی هەرێمی بووە و ئەو تەقەمەنییە زۆرە لە لایان دەوڵەت، یان دەوڵەتانێكەوە بۆی دابین كرابوو. بە بڕاوی من ئەو دەوڵەتە دەبێ ئێران بووبێ. با لێرەدا شتێكتان بە بیر بخەمەوە. لە ئەیلوولی ٢٠١٤دا، ماڵپەڕێكی نیوە فەرمیی ئیران، لە پەسنی قاسم سلێمانی فەرماندەی گشتیی هێزی قودس-دا یەكێك لە شانازییەكانی ناوبراوی ئەوە بژاردبوو كە: «قاسم توانیویەتی ئاڕاستەی شەڕ و هێرشەكانی داعش لە بەغداوە بەرەو كوردستان بگۆڕێ».

* ئەوەی باستان كرد ئەو رووداوانە بوون كە لە میانەی دروستبوونی داعش و شەڕی داعش بۆ سەر كوردستان روویانداوە، بەڵام من دەمەوێت بپرسم، ئێوە وەك پارتی ئازادیی كوردستان، كەی بڕیارتان دا وەك بەشێك لە هێزی پێشمەرگە بەشداری ئەم شەڕە بكەن؟ 

- پراكتیكی هەر حزبێكی سیاسی لەسەر بنەمای بیر و ستراتیژ و ئامانجەكانی بینا دەكرێ. دەبێ پراكتیك گونجاو بێ لە گەڵ بیر و پڕۆگرام و ئامانجەكانی ئەو حزبە. PAK لەسەر بنەمایەكی نوێ و لە دەرەوەی تێڕوانینەكانی سەردەمانی شەڕی سارد سەیری جیهان و كوردستان و پرسی كوردی كردووە. بەم میتۆد و خوێندنەوەوە، ئێمە هەر زۆر زوو سیاسەتی پشتگیریی لە باشووری كوردستان و ئەزموونی هەرێمی كوردستانمان گرتە بەر و هەمیشە و سەرەڕای هەموو قەیران و گیر و گرفتەكانی لەو باوەڕەدا بووین كە ئەم ئەزموونە رۆژێك دەگاتە سەربەخۆیی و دەوڵەت. لە بنەما فیكرییەكانی ئێمەدا، كوردستان و كورد یەك نەتەوە و نیشتمانە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بۆیە هەر كات مەترسی لە سەر هەر پارچەیەكی كوردستان درووست ببێ، یان هەلومەرجی بەشداریمان لە هەڵگرتنی ئەركە نەتەوەییەكان لە هەر پارچەیەكی كوردستان بۆ بڕەخسێ، ئێمە بە ئەركی سەرشانی خۆمانی دەزانین لەو شوێنە ئامادە بین و بەرگری لە كوردستان بكەین. ئێمە لە ساڵی 2012 هەستمان كرد، نوری مالیكی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عێراق بە دامەزراندنی فەرماندەیی دیجلە، پلانی ئەوەی هەیە هێرش بكاتە سەر كوردستان . بە كورتی ئیمە پێشبینی هەڵگیرسانی شەڕێكمان دەكرد. لە گەڵ ئەوەدا دوو دڵ نەبووین لەوەی هەر هێرشێك لە هەر لایەكەوە بكرێتە سەر كوردستان، ئیمە شانبەشانی هێزەكانی حكومەتی كوردستان بەشدار دەبین لە بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشێك. بۆیە بۆ ئامادەكاری هێزەكانمان مانۆڕێكی سەربازیمان ئەنجامدا. كاتێك لە ئابی 2014 دا تیرۆیستانی داعش هێرشیان كردە سەر كوردستان، ئێمە لە رۆژی 5ی ئابی 2014 بەرەو بەرەكانی شەڕ بەرێ كەوتین. ئامانجی ئێمە ئەوە بوو راستەوخۆ بەرەو شنگال بچین، بەڵام لە شێخان بە هاوڕێیەتی بەڕێز كاك بارام شێروانی كە خۆی و كوڕەكانیشی هاتنە بەرەكانی شەڕەوە، خۆم و ٢٠٠ پێشمەرگە روومان لە فەرماندەیی زێرەڤانی لە باشیك كرد. ئەو شەوە لە باشیك ماینەوە، بو رۆژی 6ی ئاب چووینە بەرەی پێشەوەی شەڕەكە و لە گوندی گوێگجەلی لە ٤٠٠میتری داعش دامەزراین. بە گەیشتنی هێزەكەی PAK، كاك سەید شكور گەورەدیی فەرماندەی فەوجی یەكی سوپای ٤ی زێرەڤانی و هەڤاڵانی كە وەك شێر بەرانبەر هێزەكانی داعش چەقی بوون، زۆر بە گەرمی پێشوازیی لێكردین. هەر ئەو شەوە تیرۆریستانی داعش دوو جار هێرشیان كردە سەر هێزەكانی ئێمە و هێزەكانی بەر فەرمانی كاك سەید شكور و شەڕێكی قورس قەوما. لەم شەڕانەدا رۆڵەكانی رۆژهەڵات و باشووری نیشتمان، پشتیان بە پشتی یەكەوە دا و لمۆزی هێزەكانی داعشیان هەر دوو جارەكە شكاند.

* دواتر چۆن هاتنە میحوەری رۆژئاوای كەركووك، ئایا ئێستا هێزەكانتان لەچەند میحوەرن؟

- دوای ئەو شەڕانە، گۆڕانكاری لە بەرەكانی شەڕ روویانداو هێزی پێشمەرگە جارێكی دیكە خۆی رێكخستەوە. ئێمە لەو گۆڕانكارییەدا، سەرەتا لە میحوەری خازر دامەزراین و دواتر هێزەكانمان كە چەند قات زیادیان كردبوو، بە مەبەستی زیاترین دەورگێڕان لە بەرەكانی شەڕدا، بە سەر مێحوەرەكانی مەخموور و كەركووك و باشیك و خازردا دابەش كرد. هاوكات لەگەڵ چوونمان بۆ ئەو بەرەیەی شەڕ، بەرپرسی پێوەندییەكانی پارتی ئازادیی كوردستان لە سلێمانی، لە چاوپێكەوتنی فەرمیی لە گەڵ مەكتەبی پێوەندییە نیشتمانییەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان، ئەو برایانەی ئاگادار كرد كە PAK ئامادەیە بڕواتە بەرەی شەڕ لە جەلەولا یان هەر قۆڵ و میحوەرێك كە بە پێویستی دەزانن. پاش بەشداری لە چەندین شەڕ لەو مێحوەرانە، سەرەنجام لە دوومیحوەر جێگیر بووین كە بریتین لە میحوەكانی رۆژئاوای كەركووك و باشیك.

* ئایا پێشمەرگەی كچیشتان لەگەڵدایە؟

- هێزی پێشمەرگەی پارتی ئازادیی كوردستان لە هەر دوو رەگەز پێكهاتووە. هەر ئێستا لە بەشێك لە سەنگەرەكانی هێزەكانی ئیمە پێشمەرگە ژنەكان دامەزراون و یەكەم شەیدی هێزەكانیشمان، كچی شۆڕشگێر نیگار حوسەینی-یە.

* هێزێكتان ناوی (هێزی خۆشەوی خەلیل)ـە، ئایا ئەم ناوە بە رێككەوت بووە، یان مەغزا و مانایەكی دیكەی لە پشتەوە هەیە؟ 

- هەر ناوێك مەغزا و مانایەكی لە پشتەوە نەبێت، ناوێكی بەتاڵە، بۆیە ئێمە بڕوامان وایە لە پشت هەر هێماو سیمبولێكەوە مانا و واتایەكی تایبەتی هەیە، بۆیە ئەگەر ئەم ناوە لەگەڵ ناوەرۆكەكەی هاودژی درووست بكات، ئەوا حاڵەتێكی خراپە. دانانی ناوی شەهید خۆشەوی خەلیل-یش لەسەر ناوی یەكێ لە هێزەكانی ئێمە، مانایەكی گەورەی لە پشتەوەیە. لەبەر ئەوەی لە ساڵی 1946 كە تازە كۆماری كوردستان دامەزرابوو، هێزی بارزانییەكان كە لە باشوورەوە بە هانای كۆمارەوە هاتبوون، لەبەرەی سەقز لە قاراوا شەڕێكی سەختیان بۆ پاراستنی كۆماری كوردستان دژی ئەرتەشی شاهەنشاهی ئێران ئەنجامدا و لەو شەڕەدا خۆشەوی خەلیل شەهید بوو. ئەوجا لەبەر ئەوەی وشەی پێشمەرگە لەگەڵ كۆماری كوردستان لە دایكبووە و خۆشەوی خەلیل یەكەم شەهیدی جەنگی بەرگریی لە كۆمارە، من رێگەی گۆڤاری گوڵان-ـەوە پێشنیار دەكەم، رۆژی شەهیدبوونی خۆشەوی خەلیل بكرێتە رۆژی پێشمەرگەی كوردستان.

* ئەگەر هەر لەم چوارچێوەیە و سەبارەت بە هەوڵەكانی سەرۆك بارزانی بۆ سەربەخۆیی قسە بكەین، ئایا تاچەند گرنگە ئەزموونی پشتگیریكردنی تەواوی هێزە سیاسییەكانی كوردستان بۆ ئەم هەوڵەی سەرۆك بارزانی بەردەوام بێت؟

- پێش ئەوەی وەڵامی پرسیارەكەتان بدەمەوە، دەمەوێت ئاماژە بەوە بكەم كە هەر رووداوێكی میللەتان، وانەیەكی تایبەتە بۆ ئەوەی سوودی لێوەربگرێن،من پشتریش لەو باوەڕەدا بووم ئەگەر فرەلایەنی و فرەحزبی لە هەناوی خۆیدا جۆرێك لە مەركەزیەتی نیشتمانی و سەركردەیەكی بەهێز نەبێت كۆیان بكاتەوە، بۆ كورد دەبێتە پارچەپارچەبوونی كوردستان و بەڵا و ماڵوێرانی. بێگومان من لە هەموو ژیانی خۆمدا دژی دیكتاتۆریەت و تۆتالیتاریزم بووم، بەڵام ئەگەر فرەحزبی ببێتە هۆكاری ئەوەی نەتەوەی كورد، یان جوگرافیای كوردستان پارچە پارچە بكات، ئەمن لەو حاڵەدا لە گەڵ فرەحزبی و فرەهێزی چەكدار نابم. بۆیە لەم قۆناخە مێژووییەی نەتەوەكەمانی پێدا تێپەڕدەبێت، وەك ئەو قۆناخە مێژووییانەی نەتەوەكانی دیكەش پێیدا تێپەڕبوون، پێویستمان بە سەرۆكێكی شایستە و لێهاتوو و بە هێز هەیە. لە ئێستادا ئەو سەرۆكە بەتوانا و شایستە و لێهاتووە جەنابی كاك مسعود بارزانی-یە، ئێستاش دەرفەتێكە بۆ ئەوەی هەموو كوردستان پشتگیری بكات بۆ ئەوەی دەوڵەتی كوردستان دابمەزرێت، ئەمەش لەبەر ئەوەیە تەمەنی مرۆڤ ماوەیەكە دێت و دەچێت، ئەگەر ئێستا پشتگیری كاك مسعود بارزانی نەكەین بۆ ئەوەی لە پرۆسەی سەربەخۆیی سەركەوتوو بێت و ببینە خاوەن و دەوڵەت و كیانی خۆمان، لەوانەیە ئەم دەرفەتەمان لە كیس بچێت. بۆیە من وای دەبینم رۆڵی ئێستای سەرۆك بارزانی دەرفەتێكە بۆ میللەتەكەمان هاتۆتە پێش و نابێ ئەم دەرفەتە لەدەست بدەین.

* ئەگەر پرسی سەربەخۆیی كوردستان لەسەر ئاستی تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست سەیر بكەین، ئاشكرایە ئەم دەوڵەتە خەریكە بە تەواوەتی دەبێتە ئەمری واقیع، لە بەرامبەریشدا ئاگاداری هەڕەشەكانی دەوڵەتانی دژ بە كوردستانین، ئایا لەناو ئەم هاوكێشەیەدا دەوڵەتی كورد چی بەسەر دێت؟

- بەداخەوە قەدەری كوردستان بەوجۆرە بووە لە نێوان چەند دەوڵەتێكدا دابەشكراوە، لەمەش خراپتر ئەو دەوڵەتانەی كوردستانیان بەسەردا دابەشكراوە، بێجگە لەوەی دڕندە و چەوسێنەر بوون بەرامبەر بە نەتەوەی كورد، تەنانەت نەشیانتوانیوە دەوڵەتێك درووست بكەن كە گەلەكانی خۆیانیش ئاسوودە بكەن، بۆیە لەو كاتەوەی لە شەڕی چاڵدێران-ـەوە كە كوردستان لە نێوان ئیمپراتۆریەتی سەفەوی و عوسمانی دابەشكرا، ئەگەر بە درێژایی ئەم 500 ساڵە بەشی ئێمەی كورد خەبات و قوربانیدان و ناڕەحەتی بووبێت، ئەوا بەشی ئەو گەلانەی دیكەش هەر ئەوە بووە، ئەمە درووست وەك بەندی و مائمووری بەندیخانەكەیە، كە هەردووكیان لە بەندیخانەن، بەڵام جیاوازییەكە ئەوەیە لە دوو شوێنی جیاوازی بەندیخانەكەن، بۆیە لەم غەدرەی كراوە، تەنیا نەتەوەی كورد زەرەری نەكردووە، بەڵكو ئەو نەتەوانەی دیكەش كە كوردیان چەوساندۆتەوە بە هەمان شێوە زیانیان كردووە. ئێستا ئێمە لەسەردەمێكدا دەژین، سەردەمی هەڵوەشانەوەی ئەو دەوڵەتە دەستكردانەیە كە بە زۆر نەتەوە و پێكهاتەی جیاوازی پێكەوە كۆكردۆتەوە، لەماوەی 25 ساڵی رابردووی دوای رووخانی دیواری بەرلین، دەوڵەتێكی گەورەی وەك یەكێتی سۆڤیەت هەڵوەشایەوە و 15 كۆماری تازەی لێ درووست بوو، یوگسلافیا هەڵوەشایەوە و بووە چەند دەوڵەت، كە دەوڵەتێكی ناوەندگەرای گرنگ بوو لە ئەوروپادا، ئێستاش عێراق و سووریا بە كردەیی لەبەر یەك هەڵوەشاونەتەوە، ئەمەش مانای ئەوەیە قەیرانی دەوڵەت – نەتەوە بەرۆكی بە هەموو دەوڵەتان گرتووە، بە خودی ئێرانەوە و هیچ هێزێك ناتوانێت خۆی لێ قوتار بكات، هەربۆیە سیاسەتمەدارنی ئێران لە بری ئەوەی هەڕەشەی ئەوە بكەن كە رێگەنادەن دەوڵەتی كوردستان درووست بكەن و بە حیساب دەیانەوێت پارێزگاری لە مانەوەی یەكپارچەیی عێراق و سووریا بكەن، دەبوو چاو لە گۆڕانكارییە گەورەكانی جیهان بكەن و حاڵەتی چیكۆسلۆڤاكیا لەبەر چاو بگرن بەوەی چۆن توانییان بە شێوەیەكی ئاشتیخوازنە، خوێنڕشتن و قەیران لە كۆڵ خۆیان بكەنەوە، دەبووا دەستپێشخەری بكەن بۆ داننان بە مافی رەوای نەتەوەی كورد لە ئێران، نەك ئەو مافە بە خۆیان رەوا ببینن دەخالەت لە بەشێكی دیكەی كوردستان بكەن. ئەو هەڵەی ئەو دەوڵەتانەی دەیكەن كە كوردستانیان بەسەردا بەشكراوە و بەردەوامن لە سەری، ئەوەیە بە تێڕوانینی سەردەمانی شەڕی سارد سەیری كوردستان دەكەن، بەڵام ئەو سەردەمە بەسەرچوو، لەوانەیە ئەگەر سەیری سیاسەتی ئێستای توركیا بكەین و لەگەڵ سیاسەتی ئێستای ئێران بەراوردی بكەین، دەبینین توركیا بە جۆرێك لە جۆرەكان هەستی بەم گۆڕانكارییە گەورەیە كردووە، من ناڵێم لەناخی دڵیانەوە هەنگاو هەڵدەگرن، بەڵام توركیا چەند هەنگاوێكی هەڵگرتووە بۆ ئەوەی خۆی لەگەڵ گۆڕانكارییەكانی بگونجێنێت، بەڵام سیاسەتی ئێران بەداخەوە هەر سیاسەتە كۆنەكەی سەردەمانی شەڕی ساردە.

* هەر سەبارەت بە دەخالەتكردنی ئێران بۆ رێگری لە پرسی سەربەخۆیی، هەست دەكەین هەندێك هێزی سیاسی بۆ نموونە وەك پەكەكە و حزبی دیكەش لە باشووری كوردستان، زۆر راشكاوانە دژایەتی دەوڵەتی كوردستان دەكەن، هەندێك دەڵێن ئەم حزبانە بە پشتی ئێران و بۆ رازیكردنی ئێران ئەم كارە دەكەن، لەسەر ئەم پرسە چی دەڵێن؟ 

- سەبارەت بە پرسی سەربەخۆیی ئێمە ماوەی 500 ساڵە خوێنی بۆ دەڕێژین، بۆیە هەموو شۆڕش و بزووتنەوەكانی كوردستان بە درێژایی ئەم پێنج سەدەیە لەسەر یەك ئامانج درووست بووە، ئەویش ئەوەیە پێویستە كورد خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی بێت، ئەوەی لە دەرەوەی ئەم جوغزە باسی لەسەر دەكرێت ئەو حاڵەتەیە كە لە فەلسەفە پی دەگوترێت، سەفسەتە، یان زۆربڵێیی، بۆیە ئەمە پێمان دەڵێت پرسی كورد واتە پرسی دەوڵەت، ئەگەر دەوڵەتمان هەبوایە شتێك بەناوی پرسی كورد بوونی نەبوو، بەڵكو شتی دیكە دەبوو، وەك پرسی بێكاری، یان قەیرانی دەوڵەتی كوردستان لەگەڵ دەوڵەتێكی دیكە، بۆیە بنەمای كێشەی ئێمە نەبوونی دەوڵەتە، بۆیە لەم چوارچێوەیەدا دژایەتیكردنی دەوڵەتی كوردستان، یان پشتگیری نەكردنی ئەم پرۆسەیە، واتە دژایەتی كوردستان و لادان لە كوردبوون، لادانە لە رێبازی هەموو ئەو شۆڕش و بزووتنەوانەی لەو پیناوە هەڵگیرساون و شكستیان هێناوە و دەریایەك خوێنمان بۆ رشتووە، لێرەوە وایدەبینم ئەوەی برادەرانی پەكەكە باسی دەكەن و دەیانەوێت پرسی دەوڵەت رەدبكەنەوە و مودێلێكی دیكە بە ناوی كۆنفیدڕاڵییەتی ئیكۆلۆژی درووست بكەن، ئەمە كۆنفیدڕاڵییەتێكی بەتاڵە لە فیكری نەتەوەیی و تەنیا شتێكی تیۆرییە، ئەم بۆچوونەشیان لە فیكری ماركسییەوە وەرگرتووە، بەڵام یەكێك لە بنەماكانی فیكری ماركس، فیكری ئەڵمانییە، هیگڵ دەڵێت: بەختەوەری مرۆڤ لە بوونی دەوڵەتدا بەرجەستە دەبێت، بۆیە منیش دەڵێم: با ئێمە ببین بە دەوڵەت، ئەوكات من یەكەمین كەس دەبم دوادەكەم كۆنفیدراسیۆنێك لە سەر ئاستی هەموو دەوڵەتانی ناوچەكە و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێتە ئاراوە وەك یەكێتی ئەوروپا، لە ئەمرۆدا و هەتا ئێستاش دەوڵەت پایەی سەرەكی پێوەندییە نێودەوڵەتییەكانە. بۆیە ئەوەی پاساو بۆ ئەوە بێنێتەوە كە كورد پێویستی بە دەوڵەت نییە، یان دەوڵەتی ناوێت، ئەوە لە باشترین حاڵەتدا خزمەتی دوژمنانی كورد و كوردستان دەكات.

* پێتوانییە ئەمانە ئەجیندای ئەو وڵاتە ئیقلیمییانە جێبەجێ دەكەن كە بە ئاشكرا دژایەتی دەوڵەتی كوردستان دەكەن؟ 

- من وتم لە باشترین حاڵەتدا خزمەتی ئەجیندای دوژمنانی كوردستان دەكەن، بەڵام كاتێك پەكەكە، یان هەر حزبێكی كوردستانی ئەجیندای خۆیان بكەن دژایەتی دەوڵەت، یان بڵێن دەوڵەتمان ناوێت، ئەوا دەبێت چاك بزانن هەموو دوژمنانی كورد و كوردستان باوەشیان بۆ دەكاتەوە، ئێستا ئێمە وەك پارتی ئازادیی كوردستان كە لەگەڵ ئێران لە شەڕداین، ئەگەر بڵێین دەوڵەتمان ناوێت، دەستمان دەگوشن باوەشمان بۆ دەكەنەوە.

* ئەگەر لە رەهەندێكی دیكەوە ئەم پرسە سەیر بكەین، هەست دەكەین، دژایەتیكردنی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەلایەن هەندێك حزبەوە تەواو لەگەڵ دژایەتی ئەو دەوڵەتانە یەك دەگرێتەوە. پرسیار ئەوەیە بۆچی لەم كاتەدا ئەم هێرشە دەكرێتە سەر سەرۆكی هەرێمی كوردستان؟ 

- لەو رۆژەوە كە بەڕێز كاك مسعود بارزانی لە كۆنگرەی 13ی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاند، ئەجیندای سەرەكیی خۆی كاركردن دەبێت بۆ مافی چارەنووس و دەوڵەتی كوردستان، ئەوا شەپۆلێكی بەرفراوانی هێرشی میدیایی لە لایەن میدیاكانی ئێرانەوە دەكرێتە سەر سەرۆك بارزانی، هەروەها ئەم شەپۆلە قازی محەمەد و مەلامستەفا بارزانی-یشی گرتۆتەوە، من هەر ئەو كات تێگەیشتم ئەمە هەوڵێكی سەرەكیی ئێرانە بۆ دژایەتی رەوتی سەربەخۆیی لە باشووری كوردستاندا، ئاشكراشە لەو كاتەوە هەر حزبێكی سیاسی دژایەتی رەوتی سەربەخۆیی و دەوڵەتی كوردستان بكات، ئێران زۆر بە گەرمی پشتگیری لێدەكات، بۆیە گرنگە نەك تەنیا پەكەكە، بەڵكو حزبە سیاسییەكانی باشووری كوردستان ئەم راستیەیان لا ئاشكرا بێت و خزمەتی ئەجیندای دەرەكی نەكەن، لەم ماوەیەدا كاك ئازاد جوندیانی بابەتێكی لەسەر سەربەخۆیی بڵاوكردەوە كە كاردانەوەی ئەو هەوڵانەیە كە ئێستا بوونی هەیە.

* ئەگەر سەرنج لە سیاسەتی پەكەكە بدەین، دەبینین نەك هەر دژایەتی سەربەخۆیی كوردستانە، تەنانەت دژی ئاڵای كوردستانیشە، واتە ئەو ئاڵایەی كە لە كۆماری كوردستان هەڵكراوە، ئایا رەدكردنەوەی ئاڵای كوردستان چی دەگەیەنێت؟ 

- سەبارەت بە ئاڵای كوردستان من چەند هەقیقەتێك باس دەكەم، پاشانیش چەند ئەگەرێك دەخەمەڕوو. وەك هەقیقەت نەخشەی ئەو ئاڵایە بە نزیكەی 10 ساڵ پێش دامەزراندنی كۆماری كوردستان كێشراوە، ئەم ئاڵایە لە 17ی 12ی 1945 لە مەهاباد هەڵكراو و دواتر ناوچە ئازادەكانی دیكەشی گرتەوە. دواتر كە حكومەتی كۆماری كوردستان دامەزرا لە22/1/ 1946 حكومەتیش ئاڕمی تایبەتی خۆی درووستكرد. ئێستا بڕێك كەس دەڵێن ئاڵای كۆمار ئەوەیە كە من دەڵێم ئاڕمی حكومەت بووە. بەڵام گریمان ئاڵای كۆماری كوردستان ئەو ئاڕمەی حكومەتی كۆماری كوردستانە كە دوو گوڵە گەنمەكەی تێدایە، باشە با پەكەكە ئەو ئاڵایە هەڵبكات، نەك ئاڵایەك هەڵبكات كە دەقاودەق ئاڵای دەوڵەتی پۆلیفیایە، من داوا لە گۆڤاری گوڵان دەكەم، ئاڵاكەی پەكەكە و ئاڵای دەوڵەتی پۆلیفیا لەگەڵ ئەم دیمانەیە بڵاو بكاتەوە بۆ ئەوەی خوێنەران بزانن هیچ جیاوازییەك لە نێوان ئاڵای پۆلیفیا و پەكەكە نییە. پەكەكە دەڵێ ئاڵای كوردستان، ئاڵای پارتی و بنەماڵەی بارزانی- یە. جا پرسیار ئەوەیە، با وای دابنێین وایە؛ ئایا ئاڵایەك نزیك لە حزب و بنەماڵەیەكی خەباتگێڕی كورد باشترە، یان ئاڵایەك وەك ئاڵای وڵاتێكی دیكە؟

* هەر پرسی ئاڵایە كە بۆتە رێگر لە بەردەم سەركەوتنی كۆنگرەی نەتەوەیی، ئەمەش لەبەر ئەوەیە كۆنگرەی نەتەوەیی پێویستی بەوەیە هەموو لایەنەكان لەسەر ئاڵا و هێزێك رێكبكەون كە پێشمەرگەیە، بەڵام پەكەكە نەك هەر ئاڵا، بەڵكو ناوی پێشمەرگەشی گۆڕیوە، ئایا چۆن ئەم دوو پرسە چارەسەر دەكرێن؟ 

- رێككەوتن لەسەر پرسی ئاڵا و ناوی پێشمەرگە كۆنگرەی نەتەوەیی ناوێت، لە بەر ئەوەی پێش دەركەوتنی حزبە سیاسییەكان ئەمانە هەبوون و پێوەندی بە حزبێكی سیاسییەوە نییە. هەر بۆ نموونە لەوانەیە پارتی دیموكراتی كوردستان بتوانێت هەموو شانازییەك بە شەهید خۆشەوی خەلیل بكات وەك یەكەم شەهیدی پێشمەرگە كە بۆ كۆماری كوردستان گیانی خۆی بەخت كرد، بەڵام ناتوانیت بڵێت، شەهید خۆشەوی خەلیل تەنیا ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان بووە. بۆیە حزبێكی سیاسی دەتوانێت دژی پارتی بێت، بەڵام ناتوانێت دژایەتی شەهید خۆشەوی خەلیل بكات، هەروەها مەسەلەی پێشمەرگە، ئەمە ناوێكە لە كۆماری كوردستان هاتووە و هەموو پێشمەرگەی كوردستان دەگرێتەوە، باشە پەكەكە بۆ ناوی پێشمەرگە دەگۆڕێت بۆ گەریلا، یان شەڕڤان؟ من سەری رێز بۆ قارەمانیەتی گەریلا دادەنەوێنم، بەڵام گەریلا وشەیەكی بیانی وەرگیراوە، ئێمە كە وشەیەكی رەسەنی خۆمانمان هەبێت بۆ پەنا بەرینە بەر وشەی بێگانە، هەروەها سەبارەت بە سروودی نیشتمانی ئەی رەقیب، كەس ناتوانێت دژی ئەم سروودە رابوەستێ، یان پەڵپ و بیانوو بە شیعرەكەی بگرێت، لەبەر ئەوەی ئەمە بۆتە سیمبولی نەتەوە، بۆیە من هەتا ئەگەر سەرنجێكم لەسەر شیعرەكەشی هەبێت، لە هەر شوێنك ئەم سروودە لێ بدرێت، هەڵدەستمە سەرپێ، ئەمە جارێكی دیكە بەئاسانی درووست نابێتەوە و دەبێت بیپارێزین. پرسی ئاڵا و ناوی پێشمەرگەش بەهەمان شێوەیە، پەكەكە دەیەوێت ئەوەی هەمانە بیفەوتێنێت.

* باست لە سروودی ئەی رەقیب كرد، وەك سروودی نیشتمانیی كوردستان، بەڵام لەناو پەرلەمانی كوردستان ئەم سروودە لێدەدرێت، حزبێكی ئیسلامی هەڵناستێت، ئایا ئەمە رەوایە؟ 

- ئەوە بۆ پەرلەمانی كوردستان دەگەڕێتەوە و نازانم لەسەر چ بنەمایەك ئەمە قبووڵ دەكات. دەنا ئەگەر بە دەست من بێ، هەر كەسێك لە هەر پلە و پایەك بێت، ئەگەر لە شوێنێكی حكوومیدا لەبەر سروودی نەتەوەیی هەڵنەستێت، تەنیا مستەحەقی ئەوەیە پشتملی بگریت و بیكەیتە دەرەوە. ئەسڵەن خەڵكی لەو جۆرە دەبێت لە كۆمەڵگەی كوردستان وەدەرنرێن، لەبەر ئەوەی رێزنەگرتن لە سروودی ئەی رەقیب سووكایەتی كردنە بە موقەدەساتی ئەم میللەتە.

* دواپرسیارمان با تایبەت بێت بە ساڵی 2016، زۆر لە چاودێران و شارەزایان دەڵێن ساڵی 2016 ساڵی كوردستانە بۆ سەربەخۆیی، لەمبارەوە چی دەڵێت؟ 

- من گەشبینم ئەمساڵ كە 100 ساڵ بە سەر رێككەوتنی سایكس پیكۆ تێدەپەڕێت، ئەم رێككەوتنە كۆتایی پێدێت، مەبەستم ئەوە نییە رێككەوتنەكە هەڵدەوەشێتەوە، بەڵكو مەبەستم ئەوەیە رێككەوتنی سایكس پیكۆ لە كار دەكەوێت، بۆیە لەگەڵ پەككەوتن و بەسەرچوونی رێككەوتنی سایكس پیكۆ گەشبینم كە دەوڵەتی كوردستان دادەمەزرێت. لە هەمانكاتدا دەشزانم لە سەر ئاستی دەوروبەر دژایەتییەكی زۆری ئەم دەوڵەتە دەكرێت، بەڵام ئەم دەوڵەتە چ لە ئاكامی ئەو ریفراندۆمە دابمەزرێت كە بڕیارە ئەنجام بدرێت، چ سەرۆك بارزانی لە ناو ئاپۆرای خەڵكی كوردستان رایبگەیەنێت، هەروەك چۆن قازی محەمەد لە ناو ئاپۆرای جەماوەردا كۆماری كوردستانی راگەیاند، هەر لە دایك دەبێ و دێتەدی.